Herdenkingen

1. Aanleiding

Tot 1962 organiseerden de anciens van de Brigade Piron een herdenking van de bevrijding van Thorn. Vanaf 1974 heeft de Gemeente Thorn de organisatie van de herdenking op zich genomen.
De nieuwe Gemeente Maasgouw, die op 1 januari 2007 de verschillende dorpskernen van de voormalige gemeenten Heel, Maasbracht en Thorn verenigde, heeft zich op het standpunt gesteld, dat de organisatie van een dergelijke herdenking een aangelegenheid van de plaatselijke bewoners is.
Dit standpunt leidde er toe, dat op 1 oktober 2009 in Thorn een bijeenkomst plaatsvond van betrokken bewoners, die van mening waren, dat de herdenking van de bevrijding van Thorn zeer zeker gecontinueerd zou moeten worden.

2. Oprichting stichting

Het bovenstaande had tot gevolg, dat op 29 juni 2010 bij notarile akte de Stichting Herdenking Bevrijding Thorn in het leven werd geroepen.

De statutaire doelstelling van de Stichting werd als volgt geformuleerd:

"Het behouden van de herinnering aan de bevrijding van Thorn en het organiseren van herdenkingen voor de bij de bevrijding van Thorn omgekomen militairen en burgers."
Deze doelstelling wordt in de statuten nader uitgewerkt:
a. het organiseren van een jaarlijkse herdenkingsdag op of omstreeks de Bevrijdingdag;
b. het onderhouden van contact met de bij de bevrijding van Thorn betrokkenen, in het bijzonder met de traditiedragers van het Regiment Bevrijding - 5e Linie van de Belgische Krijgsmacht en met vertegenwoordigers van de Bond van Wapenbroeders;
c. het doen instandhouden van de bevrijdingsmonumenten van Thorn;
d. het plaatsen van de bevrijding van Thorn in een ruimer kader, onder meer door aandacht te schenken aan militaire vredesmissies;
e. het geven van voorlichting over de bevrijding van Thorn, in het bijzonder aan de jeugd en aan de overige bewoners van Thorn met het doel de betrokkenheid en de participatie bij de herdenking te vergroten.

3. Overleg met de Gemeente Maasgouw

In een vroeg stadium werd door het bestuur contact opgenomen met het gemeentebestuur, waarbij bleek, dat de gemeente het initiatief van een burgercomité om de herdenking van de bevrijding te organiseren, positief wilde benaderen.
De gemeente bleek bereid om - voor een periode van drie jaar - jaarlijks een subsidiebedrag ter beschikking te stellen. Verder zou de stichting een beroep op de gemeente kunnen doen om bij de herdenkingsplechtigheid vlaggen, dranghekken e.d. ter beschikking te stellen.

4. De contacten met de Brigade Piron

Thorn is op 25 september 1944 bevrijd door de Belgische Brigade Piron. Deze brigade is later opgegaan in het Bataljon Bevrijding, dat vervolgens fuseerde met het Regiment 5Linie.
De traditie van de Brigade Piron wordt derhalve voortgezet in het in 1992 geformeerde Regiment Bevrijding - 5Linie.
Elk van de oorspronkelijke krijgsmachtonderdelen heeft zijn eigen organisatie van anciens.
De Stichting hecht zeer grote waarde aan de band met het Regiment Bevrijding - 5Linie en met de anciens. Zonder de participatie van deze organisaties is een herdenking moeilijk voorstelbaar.
Het belang van de relatie met het Regiment Bevrijding  5Linie en met de anciens komt onder meer tot uitdrukking in de benoeming van een drietal bestuursleden in het stichtingsbestuur.

5. De kinderen van de basisschool

Reeds langere tijd was het gebruikelijk om de kinderen van de hoogste groepen van Basisschool de Koningsspil (voorheen St. Jozef) bij de herdenking te betrekken. Deze kinderen hebben enkele jaren geleden het monument op de Kerkberg geadopteerd.
Ook dit jaar vond op de basisschool in aanwezigheid van de voorzitter van de stichting en de korpscommandant een korte herdenking plaats.
De stichting heeft het initiatief genomen om voor de kinderen een wandeltocht te organiseren langs plaatsen in en nabij Thorn, waar zich ten tijde van de bevrijding oorlogshandelingen hebben afgespeeld. Voor de kinderen en hun begeleiders was door de organisatoren een toelichting op de route opgesteld.

6. De burgerslachtoffers

Op initiatief van de heer Ton Meijster is in Thorn op de Wijngaard een plaquette aangebracht, waarop de namen staan vermeld van de Thornse bewoners, die bij de bevrijding om het leven zijn gekomen.
De Stichting is van mening, dat in het verleden bij de herdenkingen aan het aspect van de burgerslachtoffers te weinig aandacht is geschonken. Daarom werd besloten, dat de voorzitter van de Stichting tijdens de herdenking in een korte rede deze slachtoffers zal herdenken en een krans bij de plaquette zal leggen.

7. De vredesmissies

Een ander nieuw punt, waar de Stichting aandacht voor vraagt, is het aspect van de vredes-missies. Steeds vaker worden Nederlandse militairen uitgezonden naar gebieden, waar een oorlogssituatie heerst en waar zij geconfronteerd kunnen worden met levensbedreigende situaties.
De Stichting heeft geconstateerd, dat er tijdens de herdenking weinig aandacht is voor de teruggekeerde militairen, alsmede voor de in Nederland achterblijvende echtgenotes en kinderen.
De Stichting heeft daarom aan deze punten bijzondere aandacht willen geven en wel door bij de Herdenking op de Kerkberg een Nederlandse en een Belgische echtgenote van een uitgezonden militair een korte overweging te laten uitspreken. Daarna zijn enkele vredesduiven vrijgelaten.

8. "Oorlog is dichterbij dan je denkt"

Voor de kinderen en de leraren van de basisschool was in het verleden een korte lesbrief over de bevrijding van Thorn beschikbaar.
De bestuursleden Ton Meijster en Leo Peeters hebben de taak op zich genomen om een geheel nieuwe lesbrief te ontwerpen. Zij hebben daartoe vele schriftelijke bronnen geraad-pleegd, maar ook hebben zij gesproken met mensen, die getuige van de bevrijding waren.
Het resultaat is een veertig pagina's tellend boekwerk op formaat A4, dat de titel kreeg "Oorlog is dichterbij dan je denkt". Het boek is beschikbaar gesteld o.m. aan de leraren van de basisschool.